Wat is CAJUN?

Het woord "cajun" is afgeleid van "acadien".
De Franstalige inwoners van Louisiana zijn oorspronkelijk vanuit Frankrijk naar Nova Scotia in Canada geëmigreerd, waar het hun paradijselijk voorkwam: "Arcadia" (=paradijs). In de 17e eeuw zijn ze daar door de Engelsen verjaagd, waarna ze in het zuiden van Louisiana terechtkwamen na jarenlange omzwervingen, genaamd "le grand derangement". Ze noemden zich "acadiens", wat verbasterde tot "cajuns", en ze konden zich wonderwel redden in die onherbergzame wereld van swamps, bayou's en muskieten. De muziek die de cajuns maken is gebaseerd op oude franse dansen zoals gavotte en menuet, en wordt gespeeld op traditionele instrumenten, zoals viool, trekharmonica en 'tit fer' (= triangel) De teksten zijn meestal in het Frans (maar dit is bepaald geen schoolfrans, het taalgebruik is behoorlijk afwijkend: bijvoorbeeld fais-do-do: dit is een dansparty, in het Engels: dance). Jarenlang is de cajun cultuur genegeerd en onderdrukt (op scholen mocht bijvoorbeeld geen Frans gesproken worden!), maar sinds de jaren '70 is er gelukkig een revival op gang gekomen, en sindsdien bloeit de cajuncultuur volop; ook is er sprake van tweetaligheid. In Nederland is de cajuncultuur vooral bekend door de cajun keuken: gekruide gerechten met een mix van vlees/vis en groenten, zoals jambalaya (een rijstgerecht) en gumbo (een met van alles gevulde kippensoep). Wil je meer weten over de cajuncultuur? Kijk 's in de Encyclopedia of Cajun Culture.

Wat is ZYDECO?

Zydeco muziek is muziek van de Creoolse (zwarte) bevolking van Louisiana. Net als in cajun wordt er gespeeld op accordeons, maar de offbeat, het accent op de 2e en 4e tel, en syncopische ritmes (hoekig), staan op de voorgrond. Oude zydeco muziek lijkt wat op Rock & Roll en Rhythm & Blues, de nieuwere heeft elementen van Funk en Reggae. Veel gebruikt ritme element is het wasbord! De godfather van de zydeco is Clifton Chenier, (in '89 overleden). Het woord "zydeco" is afgeleid van "haricots" (= sperzieboontjes). Er is een oude song die geleid heeft tot deze naam: "les haricots sont pas salees" (= de boontjes zijn niet gezouten). Door het plaatselijke Creoolse dialect verbasterde "les haricots" tot "zaricot", en later tot "zydeco", en die term ging model staan voor de soort muziek. Er zijn 2 grote stromingen in de zydecomuziek sinds de "late 50's": de meer op New Orleans gerichte muziekstijl, m.n. de boogie, in 1 akkoord, of het bluesschema volgend, vaak gespeeld op de conventionele klavier of knoppen accordeon, en de hoekige meer monotone zydeco, vaak gespeeld op de 1-rijer cajun accordeon (eigenlijk: trekharmonica *) uitgaand van het grondakkoord en de dominant (bijv. G met dominant D7). Het grote verschil met het cajun-trekzak-geluid is, dat de zydecosound veel ruiger en "viezer" is, door de microfoon die in de klankkast ingebouwd is. (bij cajunmuziek zit de microfoon aan de buitenkant, waardoor een meer clean geluid geproduceerd wordt)

* Noot: het verschil tussen een accordeon een (trek)harmonica zit hem in de beweging van de balg in combinatie met de geproduceerde toon: Bij een accordeon is de toon trekkend of duwend hetzelfde, bij een harmonica is de toon duwend een andere dan trekkend, te vergelijken met een mondharmonica (blazen geeft een andere toon dan zuigen!)

Wat is TEX-MEX?

Deze muziekstijl is ontstaan in het begin van de twintigste eeuw, toen immigranten uit Oost-Europa zich in het zuiden van Texas vestigden en zij op hun accordeons de polka's, mazurka's en walsen uit hun eigen streken bleven spelen. De Mexicanen/Amerikanen namen deze melodiën en ritmes over en smeedden deze samen met hun eigen rancheras. In de jaren dertig kwam hieruit de Musica Norteña, tegenwoordig beter bekend als Tex-Mex voort.